Yetersizlik hissinin bir noktaya kadar sağlıklı olduğunu belirten uzmanlar rahatsızlık verdiği noktada bir özgüven problemine dönüşebileceğinin altını çiziyor. Yetersizlik hissinin kökeninin çocukluğa kadar gittiğini söyleyen Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, aileleri uyarıyor: “Erişkin devirde yetersizlik hissinin gelişmemesi için çocukluk çağında ailelerin çocuklarından beklentilerini makul ölçülerde tutması, çocuğa yeterlilik hissini vermesi gerekir. Lakin bunun için ebeveynin de kendisini kâfi hissetmesi değerlidir.”
Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Feneryolu Tıp Merkezi Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, yetersizlik hissinin şahısta nasıl geliştiğini açıkladı ve bu hisle başa çıkmak için tekliflerini sıraladı.
Ebeveynler çocuklara yeterlilik hissini verebilmeli
Yetersizlik hissinin bir noktaya kadar sağlıklı olduğunu söyleyen Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Ancak rahatsızlık veriyorsa bir özgüven ve bağımlılık meselesidir. Yetersizlik hissinin kökeni çocukluğa kadar masraf. Bir çocuk neyin kâfi, neyin yetersiz olduğuna dair bilgiye sahip değildir. Bu bilgi toplumsal öğrenme ile elde edilir. Çocuk ebeveyninden nasıl kâfi hissedileceğini öğrenir. Fakat bunun için ebeveynin de kendisini kâfi hissetmesi gerekir.” halinde konuştu.
Çocuk, yaşının üzerinde bir sorumluluk aldıysa yetişkinlikte yetersiz hissedebilir
Yetersizlik hissedildiğinde çocukluk devrine bakılması gerektiğini belirten Candaş Demir, “Terapilerde birçok vakit danışanın getirdiği yetersizlik hissinin gerçek bir yetersizlik olmadığını, öğrenilen ve yanlışlı niyetler ile gelen bir his olduğunu görüyoruz.” dedi.
Yetersiz hisseden kişinin çocukluğunda kendisinin yapabileceğinden fazla bir talep ile karşı karşıya kalmış olduğunu kelamlarına ekleyen Candaş Demir, “Kendine yetemeyen ebeveyn, öğretmen, aile üyeleri sıklıkla çocuktan büyük beklentiler içindedir. Çocuğun yaptığı şeyler onlara bir türlü yetmez. Klasik bir örnek olarak imtihandan 90 alır, neden 100 almadın derler. Çocuğa, gelişim sürecinde kendi yaşının üzerinde bir sorumluluk verildiyse, yetişkin olduğunda yetersiz hissetme ihtimali yüksektir. 6-7 yaşlarındaki bir çocuğa kardeşinin bakım sorumluluğunun verilmesi buna örnek olabilir. O yaşta bir çocuk kardeşine bakamaz ve doğal olarak yetersiz hisseder. Yetişkin olduğumuzda işte bu yetersizliği beynimiz bize hatırlatır.” açıklamasında bulundu.
Yetersiz hisseden bireyler aldığı kararların bağını bozacağını düşünür
Yetersiz hisseden bireylerin özerklikle ilgili sıkıntıları olduğuna değinen Uzman Klinik Psikolog Merve Umay Candaş Demir, “Bu bireylerin kendi başına bir şeyler yapabilme hünerleri ziyan görmüştür. Kendi geleceğini kendisinin belirleyemeyeceğini düşünür. Kendini bağımlı algılayabilir. Muvaffakiyet potansiyelini düşük görür, inançsız hisseder. Özerk olarak aldığı kararların ilgisini bozacağını düşünür. Onay arayışı vardır.” diyerek yetersiz hisseden bireylerin özelliklerini sıraladı.
Çocuktan beklentiler makul düzeyde tutulmalı
Yetersizlik hissiyle başa çıkmak için tekliflerini sıralayan Candaş Demir, öncelikle ailelere ihtarda bulundu:
“Bireyin erişkin devirde yetersizlik hissinin gelişmemesi için çocukluk çağında ailelerin beklentilerini makul ölçülerde tutması gerekir.”
Hissedilen hissin ‘yetersizlik’ olduğunu kabul etmenin bu his ile başa çıkma noktasında kıymetli olduğuna vurgu yapan Candaş Demir, “Bu yetersizliğin ‘gerçek’ bir yetersizlik olup olmadığını kıymetlendirmek, sonları belirlemek ve zati kişinin yapamayacağı bir hususta kendisine koyduğu standartlarını gözden geçirmek gerekir.” dedi.
Kişi kendini yetersiz gördükçe yalnızlaşma eğilimi gösterir
Yapılan araştırmalarda yetersizlik hisleri ağır olan şahısların başka insanları tehdit olarak algıladığının görüldüğünü söz eden Candaş Demir, kelamlarını şöyle tamamladı:
“Başkaları ile kıyas yapmamak, kendimize odaklanmak değerlidir. Yalnız kalmamak, toplumsallaşmak gereklidir. Yeniden çalışmalara nazaran, yalnızlık ve yetersizlik ortasında yüksek seviyede müspet korelasyon mevcuttur. Yani kişi kendini yetersiz gördükçe yalnızlaşma, kendini saklama eğilimi göstermektedir. Diğerleriyle birlikte olmak bu his ile daha kolay başa çıkabilmemizi sağlar. Tüm bunlara rağmen yaşanılan yetersizlik ile başa çıkılamıyorsa ferdi psikoterapi için bir uzmana başvurabilirsiniz.”
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
EĞİTİM
08 Eylül 2024SPOR
08 Eylül 2024SAĞLIK
08 Eylül 2024TEKNOLOJİ
08 Eylül 2024EĞİTİM
08 Eylül 2024EKONOMİ
08 Eylül 2024SPOR
08 Eylül 2024Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.