Multipl Skleroz Hakkında Doğru Sanılan 8 Hatalı Bilgi!
Multipl Skleroz, tesirini hudut sisteminde gösteren ve ataklarla gelişen kronik bir hudut sistemi hastalığı olarak tanımlanıyor. Bedeni dışarıya karşı korumakla misyonlu olan bağışıklık sistemi kendi hücrelerini tanıma özelliğine sahip. Lakin bilinmeyen bir etken nedeniyle sistem bozulursa, bağışıklık sistemi bilhassa hudut iletimini sağlayan beyin ve omurilikteki hücrelere karşı akın düzenliyor. Hudut hücreleri ortasındaki iletimi sağlayan miyelin kılıfının hasarı sonucunda da Multipl Skleroz oluşuyor. MS hastalığının dünya çapında 2 milyondan fazla, ülkemizde de yaklaşık 50 bin kişiyi etkilediği varsayım ediliyor. Bu hastalık güçsüzlük, uyuşma, yürüme bozukluğu, dengesizlik ve görme bozukluğu üzere durumlara yol açtığı için hastaların günlük hayatlarını olumsuz etkileyebiliyor. Aslında günümüzde erken teşhis, hakikat tedavi, tertipli takip ve ömür stilinde yapılan değişiklerle MS hastaları uzun ve kaliteli bir hayat sürebiliyor. Acıbadem Altunizade Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Ezgi Yakupoğlu, lakin Multipl Skleroz ile ilgili toplumda gerçek sanılan yanılgılı bilgilerin teşhis ve tedavi açısından gecikmelere yol açtığına dikkat çekerek, “Bu gecikme de hastaların günlük hayat aktivitelerinin olumsuz etkilenmesine ve hastalığın daha makus seyretmesine neden olabiliyor. Hasebiyle MS hastalığının belirtilerini bilmek ve vaktinde tabibe başvurmak çok önemlidir” diyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Ezgi Yakupoğlu, toplumda Multipl Skleroz hakkında yanlışsız sanılan kusurlu bilgileri anlattı; değerli teklifler ve ihtarlarda bulundu! Multipl Skleroz erken periyotta teşhis edilemez. YANLIŞ!DOĞRUSU: Multipl Skleroz, nöroloji tabiplerine gerçek vakitte başvurulduğu takdirde, detaylı bir hasta kıssası ve muayene ile gerekli tetkikler sonrasında, erken devirde rahatlıkla teşhis edilebiliyor. Kol ve/veya bacaklarda güçsüzlük ile uyuşma, dengesizlik, yorgunluk, çift görme ve görme bulanıklığı, konuşma bozukluğu üzere yakınmalar, Multipl Skleroz’un sık görülen belirtilerinden. Münasebetiyle bu yakınmalarda vakit kaybetmeden tabibe başvurmak, hastalığın erken teşhis edilmesinde kilit rol üstleniyor. Kontrol altına alınamayan bir hastalıktır. YANLIŞ! DOĞRUSU: Toplumdaki yaygın inanışın bilakis, Multipl Skleroz günümüzde ilaç tedavisiyle denetim altına alınabiliyor. MS hastalığına yönelik, ataklar sırasında ve uzun devir hami olarak tesir eden ilaç seçenekleri mevcut. Son yıllarda artan çalışmalar doğrultusunda, hastalığın seyrine yahut hastanın ferdî özelliklerine nazaran çok sayıda ilaç seçeneklerinden yararlanılıyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Ezgi Yakupoğlu, ilaçların enjeksiyon ve tablet formu olmak üzere iki kümeye ayrıldıklarını belirterek, “Seçilecek olan ilaçlarda hastaya özgü kişisel özellikler ve tercihler göz önünde bulunduruluyor. Tertipli bir takiple birlikte ilaçlar ortasında geçişler yapılabiliyor ve bu sayede yollar çok daha tesirli olabiliyor” diyor. Her MS hastası tekerlekli sandalyeye mahkumdur. YANLIŞ!DOĞRUSU: Multipl Skleroz; klinik izole sendrom, ataklarla seyreden ve ilerleyici seyreden olmak üzere temelde 3 alt kümeye ayrılıyor. Klinik izole sendrom ile ataklarla seyreden MS uygun seyirli oluyor ve hastalarda yüzde 85 üzere yüksek bir oranda görülüyor. Makus seyirli olan ilerleyici tip MS ise hastaların yüzde 15 oranını etkiliyor. Hasebiyle uygun tedavi ve nizamlı takiplerle birçok hastanın bulguları rahatlıkla denetim altına alınabiliyor. Böylelikle hastalar aktif tedaviyle günlük hayatlarına sıkıntısız bir biçimde devam edebiliyor.Genetik geçişli bir hastalıktır. YANLIŞ!DOĞRUSU: Ailesel bir geçiş kelam konusu olsa da Multipl Skleroz’un genetik geçişli bir hastalık olduğu net olarak kanıtlanmamış. Genetik ve çevresel etkenler hastalığın gelişiminde birlikte rol alıyor. Ailesinde MS olan bir kişi olağan popülasyona nazaran daha riskli olmakla birlikte bu durum hastalığın genetik geçişli olduğunu göstermiyor. Sigara, diyet, güneş ışığına fazla maruz kalmak, gerilim, D vitamini eksikliği ve geçirilmiş enfeksiyonlar çevresel etkenler ortasında yer alıyor.Multipl Skleroz hastaları yazın dışarı çıkmamalıdır. YANLIŞ! DOĞRUSU: Multipl Skleroz’un semptomları ağır idman yahut ısı artışı durumlarında şiddetlenebiliyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Ezgi Yakupoğlu, ancak bu durumun hastaların yaz aylarında asla dışarı çıkamayacakları manasına gelmediğine işaret ederek, “Hastalar, saunaya gitmemek yahut tatillerde sıcakların çok ağır yaşandığı ayları tercih etmemek üzere tedbirlerle çok sıcak ortamlardan olabildiğince kaçınarak, günlük hayatlarına devam edebilirler. Günlük hayatın içinde olmak tıpkı vakitte ruhsal olarak da dayanak sağladığı için hastalığın tedavisinde de kıymet taşıyor.” bilgisini veriyor. MS hastası bayanların gebe kalmaları sakıncalıdır. YANLIŞ!DOĞRUSU: Hormonal istikrar açısından farklı özellikler taşımak üzere kimi etkenler nedeniyle bayanlarda erkeklere göre iki kat fazla görülen MS, bilhassa 20-40’lı yaşlar ortasındaki doğurganlık çağında gelişiyor. Hasebiyle MS hastası bayanların en büyük tasalarından biri, anne olma bahtını yitirmek oluyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Ezgi Yakupoğlu, Multipl Skleroz’un gebe kalmaya ve doğum yapmaya mutlaka pürüz oluşturmadığını vurgulayarak, “Hastalık aktivitesini denetim altına alan ilaçlar sayesinde hastalar hem doğum yapabiliyor hem de emzirebiliyorlar. Bu noktada değerli olan asıl husus, hastaların hamilelik planlamalarını kendilerini takip eden nöroloji tabibinin denetiminde yapmalarıdır.” bilgisini veriyor. Multipl Skleroz’da antrenman yapmaktan kaçınılmalıdır. YANLIŞ! DOĞRUSU: Multipl Skleroz hastaları kendilerini başka şahıslara nazaran daha yorgun hissedebiliyorlar. Lakin bu sıkıntıyla başa çıkmak için yapılabilecek en değerli şey sistemli idman yapmaktır. Çünkü antrenman sağladığı yararların yanı sıra hareketsiz kalmanın yol açabileceği pek çok sorunu önlemesi açısından da bedel taşıyor. “Kaliteli bir ömür için MS hastalarına sistemli antrenman yapmaları, sağlıklı beslenmeleri ve sigara içmemeleri konusunda kesinlikle gerekli bilgilendirmeler yapılıyor” diyen Dr. Ezgi Yakupoğlu, kelamlarına şöyle devam ediyor: “Ancak idmanın hem sıklığı hem de tipi açısından hasta ve tabip kesinlikle irtibat halinde olmalıdır. MS hastaları için en ülkü idman cinsleri ise yürüyüş, yüzme ve bisiklet üzere aerobik egzersizleridir.” diyor. Multipl Skleroz hastaları çalışamaz. YANLIŞ!DOĞRUSU: MS hastalarının çok büyük bir kısmı günlük ömürlerine birebir halde devam edebiliyor ve işlerini rahatlıkla yapabiliyorlar. Nöroloji Uzmanı Dr. Ezgi Yakupoğlu, “Önemli olan, hekim ile hasta ortasında inanç içeren bir bağlantının kurulması ve nizamlı takiplerin yapılmasıdır” diye konuşuyor. Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı